In digitale tijden van Waze en satellieten die vanuit de ruimte de weg wijzen, heb ik een zwak voor mijn wegenatlas. Europa vervat in 351 pagina’s waarop roodwitte, rode, gele en zwarte lijnen over het papier kronkelen, van het Hoge Noorden tot het heetste Zuiden. Mijn vinger volgt de gekleurde wegen, af en toe sla ik een bladzijde om. Langzaam krimpt de nog af te leggen afstand. Atlas Routier Michelin Europa. Een baken in tijden van file.
De eerste keer dat ik het boek daadwerkelijk gebruikte, was in de zomer van 2001, op weg naar Figline Valdarno in Toscane. Mijn vinger rustte op Modena. Op de achterbank drie zeurende kinderen en gefrustreerde Italiaanse chauffeurs voor en naast ons. Op het schermpje van de gps schoof de geschatte aankomsttijd onverbiddelijk verder weg: nog ongeveer 150 kilometer, aankomst binnen vier uur. De volgepropte autostrade bewoog geen centimeter, ons humeur en geduld daalden tot onder het vriespunt.
‘Sla maar af,’ zei ik tegen Jan een halfuur later en vijftig meter verder. Ik wees een nieuwe lijn aan: Pistoia, Prato, Firenze en zo naar Figline Valdarno.
‘Zeker?’ vroeg Jan. Ik knikte vastberaden. Lak aan de gps, mijn atlas zou ons redden.
Helaas, niets was minder waar. Mijn uitverkoren route leidde ons naar de hoogste toppen van de Apennijnen en een geliefd skioord van de Toscanen, zoals Cathérine het tijdens de volgende Italiaanse les zou bevestigen. Zes uur later – je leest het goed – kwamen we aan in onze vakantiebestemming. Geen gefrustreerde, druk gesticulerende Italianen meer rond ons, maar nog steeds drie zeurende kinderen op de achterbank en een zuchtende echtgenoot aan het stuur, van wie het humeur de volgende vierentwintig uur niet boven nul uitkwam.
En aan deze tocht moest ik denken toen we vorige vrijdag vastzaten op de A50 tussen Nijmegen en Apeldoorn. Een autorit van een kleine drie uur dreigde uit te lopen tot vijf uur. Deze keer zaten er geen drie kinderen op de achterbank, maar onze zesjarige kleinzoon en onze teckel.
Jan knikte naar de wegenatlas. ‘Kunnen we nergens afslaan?’ vroeg hij.
Ik aarzelde. Rechts op de pagina dikke lijnen die de autostrades aanwezen, links enkel fijne rode en gele lijnen. In mijn hoofd trok ik een weg. ‘Sla bij de volgende afslag maar af,’ zei ik.
‘Zeker?’ vroeg Jan. Zijn ogen volgden de lijn die ik op de kaart trok.
Ik draaide me om naar de achterbank. Kon ik mijn kleinzoon aandoen wat ik mijn kinderen vijfentwintig jaar geleden aandeed?
Ik keek nog een keer naar de dunne rode lijn op de kaart. ‘Sla maar af,’ antwoordde ik vlug. Een uurtje later reden we de oprit van het vakantiehuisje op.
Atlas Routier Michelin Europa. Een baken vol herinneringen.
Chantal Pauwels 